معرفی و تاریخچه

همانند سایر انجمن‌های علمی تخصصی، انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران نیز در راستای شناسایی و برقراری ارتباط بین افراد متخصص و صاحب نظر در علوم زراعت و اصلاح نباتات از جمله اعضای هیأت علمی و پژوهشگران دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی، مبادله و انتقال یافته‌های جدید علمی- پژوهشی و به روز نگهداشتن اطلاعات علمی، اجرایی اعضاء و نیز علاقمندان و کاربران و شاغلان در امور زراعت و به نژادی گیاهان زراعی، پایه گذاری شده است. با توجه به مشابهت زمینه تخصصی و نیز ترکیب اعضا، شروع کار انجمن به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی معطوف می‌شود که عده‌ای از متخصصان ژنتیک گیاهی ایجاد تشکلی بنام انجمن متخصصان ژنتیک گیاهی را مورد توجه قرار دادند. در آن زمان دانش آموختگان ژنتیک شاغل در دانشگاه‌ها و یا مراکز تحقیقاتی جلساتی را به منظور تبادل اطلاعات و گاهی ارائه سخنرانی‌هایی ترتیب می‌دادند که در آن جلسات تشکیل انجمن متخصصان ژنتیک مطرح شد و با همت زنده یاد مهندس حسینعلی شیبانی که مسئولیت مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر را بر عهده داشت و با همکاری تعداد دیگری از دانش آموختگان، انجمن متخصصان ژنتیک گیاهی در سال 1348 پایه گذاری شد. فعالیت انجمن بیشتر به برگزاری جلسات و گاهی تکثیر و انتشار مقاله‌های علمی در حدود امکانات آن دوران محدود می‌شد.
مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر نیز در گردهمایی‌های سالانه برنامه ریزی تحقیقات محصولات زراعی - باغی از جمعی از استادان دانشگاه‌ها، مؤسسات تحقیقاتی و کارشناسان بخش خصوصی و مسئولین مربوطه دولتی دعوت به عمل می‌آورد تا ضمن بررسی نتایج تحقیقات و دستاوردهای جدید، با شرکت فعالانه در بحث‌های علمی و تفسیر نتایج، در برنامه ریزی تحقیقات سال آینده همفکری نمایند. در تمامی این نشست‌ها و ملاقات‌های علمی جمعی، نبود یک انجمن علمی و خلاء یک هسته ارتباطی پژوهشی احساس می‌شد و همگی بر ضرورت تشکیل یک انجمن علمی تخصصی اتفاق نظر داشتند. استادان دانشگاه‌ها بویژه دانشگاه تهران و جناب آقای دکتر یزدی صمدی و گروه زراعت و اصلاح نباتات این دانشکده در این زمینه پیگیری بیشتری نشان می‌دادند. اقدام برای تشکیل انجمن در زمستان 1370 عملی شد و جناب آقای دکتر یزدی صمدی از جمعی از استادان دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی، بویژه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند برای گفتگو و مشاوره برای تشکیل یک انجمن تخصصی در رشته زراعت و اصلاح نباتات دعوت به عمل آوردند. این جلسات به طور متناوب و پیگیرانه در دانشکده و مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر تا اخذ نتیجه ادامه یافت. حاصل این مذاکرات موافقت برای ایجاد یک انجمن بود که برای تحقق آن قرار شد که ابتدا هیأت مؤسس، یک هیأت رئیسه موقت انتخاب کند تا عهده دار تمهید مقدمات تشکیل انجمن و برگزاری اولین کنگره زراعت واصلاح نباتات باشد تا طی یک گردهم آیی عمومی و نظرخواهی لازم، با اخذ آراء به طور رسمی انجمن زراعت و اصلاح نباتات ایران به طور رسمی تشکیل شود. جلسه هیأت مؤسس در 12 بهمن ماه 1370 با حضور 31 نفر از محققان و اعضای هیات علمی مؤسسات تحقیقاتی و دانشکده‌های کشاورزی کشور تشکیل و ضمن بحث و تبادل نظر، اساسنامه انجمن تدوین و اولین هیئت مدیره آن انتخاب و برنامه ریزی لازم برای پذیرش عضویت اعضای هیات علمی، محققان و کارشناسان رشته زراعت و اصلاح نباتات و علوم وابسته صورت گرفت.
اعضای هیات موسس انجمن به ترتیب حروف الفبا عبارت بودند از مهندس قاسم بشر، مهندس ابراهیم بیگدلی، دکتر محمدحسن راشد محصل، دکتر فرخ رحیم‌زاده خویی، دکتر عباسعلی زالی، دکتر ایرج علیمرادی، دکتر حمداله کاظمی اربط، دکتر عوض (علیرضا) کوچکی، مهندس تقی محلوجی، دکتر محمد مقدم واحد، دکتر قربان نورمحمدی، دکتر ابوالحسن هاشمی دزفولی و دکتر بهمن یزدی صمدی.
پس از آن اطلاعیه‌ای مبنی بر اعلام تشکیل انجمن و برگزاری کنگره در سال 1372 در زمینه‌های زراعت و اصلاح نباتات و علوم وابسته منتشر شد. فراخوان برگزاری اولین کنگره زراعت و اصلاح نباتات ایران در شهریور 1372 در دانشکده کشاورزی (پردیس کشاورزی و منابع طبیعی فعلی) دانشگاه تهران در اواخر سال 1371 اطلاع رسانی گردید و در نهایت اولین کنگره زراعت و اصلاح نباتات ایران در شهریور ماه 1372 با استقبال بی نظیری در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در کرج با شرکت اعضاء هیئت علمی، محققان و کارشناسان دانشگاه‌ها، مؤسسات تحقیقاتی و سازمان‌های اجرایی برگزار شد. در آن کنگره از 8 نفر از استادان و محققان ایرانی خارج از کشور برای ارائه مقالات کلیدی دعوت به عمل آمد و تعداد 24 مقاله کلیدی و تعداد قابل توجهی مقالات شفاهی در سمپوزیوم‌های محصولی و تعداد نسبتاً زیادی مقاله به صورت پوستر ارائه شدند.
همزمان با این اقدامات، همکاران هیأت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد نیز اقدام به تشکیل انجمن علوم زراعی ایران نمودند که اولین کنگره انجمن یاد شده نیز با فاصله چند روز از کنگره کرج در مشهد برگزار شد. تلاش‌های بعمل آمده برای ادغام دو کنگره و برگزاری یک کنگره مشترک، به نتیجه نرسید و در نهایت با پیشنهاد وزیر وقت کشاورزی جناب آقای دکتر عیسی کلانتری زمینه ادغام دو انجمن و تغییر اساسنامه به نام «انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران» فراهم شد که پس از طی مراحل قانونی و اقدام برای به ثبت رساندن آن، انجمن جدید مورد تأئید کمیسیون انجمن‌های علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفت که از آن ببعد فعالیت‌های انجمن به صورت فعلی ادامه داشته است.
محل استقرار دفتر انجمن از ابتدا تا زمان برگزاری پنجمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران در سال 1377 در دانشگاه یا موسسه برگزار کننده کنگره بود. در سال 1376 در پی دستور وزیر محترم وقت کشاورزی (آقای دکتر کلانتری)، دبیرخانه دائمی انجمن در محل مجموعه سالن‌های گردهمایی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر (کرج) تعیین و ضمن تجهیز و تامین لوازم اولیه اداری در اختیار انجمن قرار گرفت.
یکی از اقدامات کلیدی و در عین حال مشکل، که با همت هیات موسس بوِیژه آقای دکتر قربان نورمحمدی انجام گرفت تایید انجمن از طرف کمیسیون انجمن‌های علمی وزارت علوم و ثبت آن در اداره ثبت شرکت‌های سازمان ثبت اسناد کشور بود. ابتدا قرار بود انجمن در تهران به ثبت برسد، ولی متعاقب چندین بار رفت و آمد به اداره مزبور (خیابان جنوبی پارک شهر تهران) و در آخرین مرحله، به انجمن ابلاغ گردید که چون محل استقرار انجمن در کرج است، باید به اداره ثبت شرکت‌ها در کرج مراجعه شود!. بنابراین تمام اقدامات انجام شده برای ثبت رسمی انجمن در اداره ثبت شرکت‌ها در کرج از سر گرفته شد. خوشبختانه با کمک همکاران عضو انجمن که در کرج مستقر بودند، بالاخره پس از آگهی تاسیس انجمن در روزنامه رسمی کشور در تاریخ 16/3/1377، ثبت رسمی انجمن نهایی شده و فعالیت‌های آن جنبه حقوقی و قانونی پیدا کرد.
در سال 1373 مقارن با برگزاری سومین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران در دانشگاه تبریز، هیات مدیره انجمن تصمیم به طراحی آرم (لوگو) برای انجمن نمود و برای انتخاب آن مبادرت به نظرخواهی از اعضای انجمن گردید که در پی آن حدود 30 طرح دریافت شد. از بین طرح‌های واصله، طرح پیشنهادی جناب آقای مهندس صمد مبصّر که دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زراعت در دانشگاه شهید چمران بودند، انتخاب و در حال حاضر به عنوان آرم (لوگو)ی انجمن استفاده می‌شود. آقای مهندس صمد مبصّر عضو هیأت علمی مؤسسه ثبت و گواهی بذر و نهال در کرج می‌باشند.